Það er öllum ljóst að ástandið undir Eyjafjöllum, Mýrdal og Skaftárhreppi er mjög alvarlegt vegna eldgossins í Eyjafjallajökli. Því miður hefur öskufall aukist á nýjan leik en hraun er á þessari stundu hætt að renna og gosið orðið sprengigos með tilheyrandi öskufalli á nýjan leik. Nú fellur aska fyrst og fremst til austurs, í Mýrdal og Álftaveri og jafnvel austar í Skaftárhreppi. Búnaðarsambandið vinnur að því að aðstoða bændur á svæðinu og finna möguleg úrræði. Líkur á því að sauðfé verði beitt á afrétti í sumar fara nú minnkandi með hverjum degi sem líður auk þess sem heyskapur sumarsins er í mikilli óvissu.

Mikið öskufall hefur verið í Vík í Mýrdal í gærkvöldi og nótt. Mælingar á svifryki sýndu talsverða hækkun í gærkvöldi og sólarhringsmeðaltal gærdagsins, 6. maí, var 418µg/m3 sem er langt yfir heilsuverndarmörkum. Nokkur klukkutímagildi í nótt voru með þeim hæstu sem mælst hafa frá því farið var að mæla svifryk á Íslandi. Fólki er eindregið ráðlagt að halda sig innan dyra við þessar aðstæður. Ef nauðsynlegt er að fara úr húsi er brýnt að nota rykgrímu og þétt hlífðargleraugu. Nauðsynlegt er að gera ráðstafanir til að þétta hurðir og glugga og hækka hitastig í íbúðum svo askan berist síður inn.

Nýr fasi er kominn í gosið. Hraun er hætt að renna og mestur hluti kvikunnar er sundrað í kröftugu sprengigosi. Gosmökkur rís hátt yfir gosstöðvum og má búast við töluverðu gjóskufalli undan vindi. Þetta kemur í fram í nýju mati Veðurstofunnar og Jarðvísindastofnunar Háskóla Íslands.
Samkvæmt athugun flugmanna milli kl. 05:30 og 08:00 fór mökkurinn þá upp í 30.000 fet/ 9 km. Hæð var breytileg í ratsjá, 4-7 km. Mökkurinn var þrískiptur, efsta lag lagði til SA, neðra lag var með jaðar til SSA og neðst var rykský í jaðarlagi sem sameinaðist fjúki undir Eyjafjöllum.

Á vef Landssambands kúabænda, www.naut.is, er greint frá því að Fóðurblandan hf og Bústólpi ehf hafi lækkað verð á kjarnfóðri um allt að 3% vegna gengisþróunar og hagstæðrar þróunar á hráefnisverði. Lækkunin hjá Bústólpa tók gildi 30. apríl en í fyrradag, 4. maí hjá Fóðurblöndunni eins og fram kom hér á síðunni í gær. Þá lækkaði Lífland verðið þann 12. apríl s.l. eins og fram hefur komið. SS hækkaði hins vegar verð á kjarnfóðri um 2% þann 1. apríl sl. Þeirrar hækkunar hefur í engu verið getið og ber að átelja það, að mati LK er það eðlileg kurteisi gagnvart viðskiptavinum að tilkynna um verðbreytingar.

Vegna kvefpestar sem nú herjar á hross hefur verið ákveðið að framlengja skráningafrest á kynbótasýninguna á Sörlastöðum í Hafnarfirði til mánudagsins 10. maí. Hollaröðun mun því sennilega ekki birtast fyrr en föstudaginn 14. maí. Forfallist hross sem þegar hafa verið skráð til sýningar verður hægt að fá þau færð yfir á Gaddstaðaflatir eða sýningargjöld verða endurgreidd gegn framvísun læknisvottorðs.

Samkvæmt upplýsingum frá Níels Óskarssyni hjá Jarðvísindastofnun Háskóla Íslands er um 900 mg/kg (ppm) af vatnsleysanlegum flúor í þeirri ösku sem er að falla núna. Þessi mæling er úr sýni sem tekið var á Skógum 2. maí s.l. Þetta er svipað og mælst hefur frá því að gosið bræddi af sér ísinn en mælingar hafa verið á bilinu 850-1000 mg/kg (ppm) af flúor. Að sögn Níelsar má búast við því að flúormagnið verði á þessu bili meðan að á gosinu stendur og rétt að vinna samkvæmt því.

Gosið í Eyjafjallajökli virðist aftur orðið kröftugt öskugos eins og í upphafi goss. Mikill öskustrókur reis upp frá eldstöðvunum í gær og í nótt. Krafturinn í sprengigosinu hefur verið mikill og stöðugur, sprengivirkni hefur farið vaxandi. Almannavarnanefnd fundar um stöðuna í dag.
Gosmökkurinn var hæstur um klukkan hálf átta í gærkvöld, eða um tíu og hálfur kílómetri, í nótt hefur hann verið 6-7 kílómetra hár. Efnissamsetning öskunnar verður rannsökuð í dag. Freysteinn Sigmundsson, jarðeðlisfræðingur hjá Jarðvísindastofnun Háskólans, segir að krafturinn í sprengigosinu hafi verið mikill og stöðugur.

Jarðskjálftamælingar sýna nú nýtt kvikuskot undir Eyjafjallajökli. Á vef Veðurstofunnar er greint frá því að síðan á mánudag hafi verið aukin skjálftavirkni undir Eyjafjallajökli. Nákvæm staðsetning skjálftanna sýni að þeir fyrstu verði djúpt í jörðu, á um 23 km dýpi, en færist síðan upp. Þetta bendi að öllum líkindum til þess að ný kvika sé að þrýstast upp neðst í kvikurásinni. Hún ýti við ofanáliggjandi kviku þannig að þrýstingsbreytingin færist upp að yfirborðið. Því megi búast við að gosið haldi áfram af fullum krafti næstu daga.

Varla hefur hún farið framhjá nokkrum hestamanni sú kvefpest sem þessa dagana herjar á hrossastofninn. Ljóst er að pestin er mun alvarlegri en í fyrstu var talið og virðist hrossum mjög hætt við að slá niður ef ekki er varlega farið, þó menn telji einkenni horfin.

Bændur undir Eyjafjöllum og V-Skaftafellssýslu hafa nú miklar áhyggjur af því ástandi sem er að skapast vegna öskufalls. Flest fjárhús eru að fyllast og því lítið annað eftir í stöðunni en að koma fénu út en passa jafnframt upp á að nóg sé af rennandi vatni og fóðri fyrir féð.
Haft er eftir Fanneyju Ólöfu Lárusdóttur, bónda og ráðunaut á Kirkjubæjarklaustri, á vef bændablaðsins að öskufallið sé breytilegt eftir því hvar maður búi á svæðinu. „Askan sem kom fyrst fór yfir hluta af Meðallandinu en þann 15. apríl fór hún vestar yfir Meðallandið, Álftaverið og á neðstu bæina í Skaftártungu. Það er búið að koma nokkur aska undanfarna daga með vestanáttinni. Í gærmorgun var örlítið inni á Klaustri, það var örþunn skel á bílunum þar og hátt í millimeter í Álftaveri í gærmorgun. Menn telja að það verði mikið öskufall næstu daga svo við erum ekki hólpin enn þá,“ segir Fanney Ólöf sem var á leið í eftirlitsför á bæi í Meðallandi þegar blaðamaður náði tali af henni.

Tekin voru fjögur gróðursýni 3. maí síðast liðinn undir Eyjafjöllum. Sýnin voru tekin á Raufarfelli, Hlíð, Efstu-Grund og Núpi. Niðurstaðna er að vænta seinni part föstudagsins 7. maí eða strax í byrjun næstu viku þ.e.a.s. 10. maí.

Alla þessa viku verða haldnir fræðslufundir í hádeginu í þjónustumiðstöðinni í Heimalandi þar sem sérfræðingar koma og miðla upplýsingum til heimamanna. Í hádeginu í gær svaraði Jónatan Hermannsson, jarðræktarfræðingur fyrirspurnum og í dag var Halldór Runólfsson, yfirdýralæknir með fræðslu og svaraði fyrirspurnum. Á miðvikudaginn 5. maí verður Sveinn Runólfsson landgræðslustjóri til viðtals, fimmtudaginn 6. maí Sigurgeir Þorgeirsson ráðuneytissjóri í landbúnaðarráðuneytinu og 7. maí verður formaður Bændasamtaka Íslands Haraldur Benediktsson í hádeginu í Heimalandi.

Héraðsfréttablaðið Skessuhorn sagði frá því í gær að miklar líkur séu á því að iðnaðarhús við Vallarás í Borgarnesi, sem byggt var sem kjötvinnsla fyrir fáum árum, öðlist nú nýtt hlutverk og fari undir mjólkurvinnslu. Skráður eigandi hússins er BK fasteignir sem er fyrirtæki stofnað af Sparisjóði Mýrasýslu og Kaupfélagi Borgfirðinga. Hlutafé hefur nú verið afskráð og eru BK fasteignir komnar að greiðslustöðvun samkvæmt heimildum Skessuhorns. Eru líkur til að Byggðastofnun, stærsti veðhafinn í húsinu, muni leysa það til sín. Engu að síður er nú búið að skrifa undir leigusamning á húsinu, með vitneskju og samþykki Byggðastofnunar, milli BK fasteigna og nýs fyrirtækis sem heitir Vesturmjólk ehf. Vesturmjólk hyggst framleiða og selja á mjólkurafurðir og vörur unnar úr mjólk og öðrum landbúnaðarafurðum.

Síðast liðinn föstudag, 30.apríl 2010, var haldinn formannafundur aðildarfélaga Búnaðarsambands Suðurlands, þ.e. þeirra búnaðar- og búgreinafélaga sem aðild eiga að Búnaðarsambandinu. Fundurinn samþykkti eftirfarandi ályktun:
„Formannafundur BSSL lýsir yfir fullum stuðningi við bændur og íbúa á áhrifasvæði eldgossins í Eyjafjallajökli.

Nú er verið að taka niður skráningar á kynbótasýninguna í Víðidal. Síðasti skráningardagur er í dag. Tekið er við skráningum í síma 480-1800 en einnig er hægt að ská hross til sýningar hér á heimasíðunni. Þar er einnig að finna ýmsar gagnlegar upplýsingar um kynbótasýningar o.fl.

Áætlun Bjargráðasjóðs um bætur til bænda vegna eldgossins í Eyjafjallajökli hljóðar upp á 190 milljónir króna. Þessi áætlun, sem er til bráðabirgða, var lögð fyrir fund ríkisstjórnar í morgun. Í henni er gert ráð fyrir bótum upp á 55 milljónir vegna endurræktunar túna, að bætur vegna uppskerubrests verði 68 milljónir, og að bætur vegna afurðatjóns og flutnings búfjár verði upp á um 30 milljónir.

Jarðskjálftarnir í Chile fyrr á þessu ári, sem m.a. ollu miklum skemmdum á fiskimjölsverkmiðjum þar í landi, hafa leitt til samdráttar í framboði á fiskimjöli á heimsmarkaði sem aftur hefur þrýst mjölverði upp í áður óþekktar hæðir. Chile er næststærsti útflytjandi fiskimjöls í veröldinni, næst á eftir Perú.

Starfsmenn Landbúnaðarháskólans tóku tóku ösku- og jarðvegssýni undir Eyjafjöllum eftir að aska féll þar í upphafi goss og hafa verið gerðar tilraunir með ræktun í öskunni á tilraunastöðinni á Korpu. Prófað hefur verið að sá byggi og grasfræi í hreina ösku sem og ösku blandaða mismiklum jarðvegi. Kornið var farið að spíra á innan við viku frá því sáð var í öllum gerðum ösku og jarðvegs nema leðjunni sem hlaupið í Svaðbælisá ruddi fram á túnin á Önundarhorni.

Eins og við sögðum frá í dag hefur verið öskufall undir Eyjafjöllum í gær og í dag. Það hefur hins vegar verið lítið eða innan við millimetra auk þess sem rignt hefur á svæðinu. Samkvæmt upplýsingum frá Níels Óskarssyni hjá Jarðvísindastofnun Háskólans var mældur flúor í yfirborðsvatni frá Sólheimum að Markarfljóti fyrir síðustu helgi. Þær mælingar sýndu flúorinnihald upp á 4-10 mg/l (ppm). Í rennandi vatni fannst ekki flúor.

Talsvert öskufall hefur verið frá því í gær undir Eyjafjöllum. Mest aska virðist hafa fallið frá Þorvaldseyri að Drangshlíð en þó virðist sem hlutfallslega hafi fallið meiri aska austast á svæðinu en þegar ósköpin dundu yfir í upphafi goss.
Finnur Tryggvason á Rauðafelli segir að þetta sé skelfilegt. Mökkurinn sé aftur kominn og allt svart yfir að líta, eins og tjara, en væta fylgdi öskufallinu í gær. Finnur segir að gjóskan sem nú fellur sé mun grófari en sú í upphafi og miklu dekkri og spáin óhagstæð fyrir næstu daga. Veðurstofan spáir öskufalli í austur og suðaustur frá eldstöðinni næstu daga.